Απάντηση στον Μιχάλη Ιγνατίου σε άρθρo που δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο ethnikathemata.com

                                                           του Σταμάτη Μαμούτου

Με την Επιτροπή Ενημέρωσης επί των Εθνικών Θεμάτων διατηρώ άριστες σχέσεις. Εκτιμώ βαθύτατα τα μέλη της, γι’ αυτό εξάλλου δέχτηκα την πρότασή τους να στελεχώσω ως συντάκτης την  αρθρογραφική ομάδα του ιστότοπού της.  Η εν λόγω Επιτροπή πιστώνεται την οργάνωση σημαντικών και επιτυχημένων εκδηλώσεων, όπως για παράδειγμα εκείνη που αφορούσε τη ζωή και το έργο του Ίωνος Δραγούμη, η οποία πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Οκτώβριο.  Κυρίως, αυτή την εποχή, η Επιτροπή αξίζει την υποστήριξή μας γιατί συμβάλει τα μέγιστα στην οργάνωση ενός λαϊκού μετώπου υπεράσπισης της εθνικά ορθής και ανυποχώρητης στάσης στο ζήτημα των διαπραγματεύσεων με τα Σκόπια. 

Ωστόσο, τον τελευταίο καιρό, έχω διαβάσει κάποια άρθρα που έχουν αναρτηθεί στον διαδικτυακό τόπο της Επιτροπής, προς τα συμπεράσματα των οποίων διατηρώ επιφυλάξεις. Χωρίς να αμφισβητώ την σοβαρότητα των συντακτών, θέλω απλά να παραθέσω την δική μου εκτίμηση, υπό την μορφή ενός εποικοδομητικού αντίλογου.

Το άρθρο στο οποίο θα σταθώ σήμερα είναι γραμμένο από τον γνωστό δημοσιογράφο Μιχάλη Ιγνατίου και φέρει τον τίτλο «Και Καλά Οι Αμερικάνοι Είναι Φίλοι Των Τούρκων… Ο Ηγέτης Του «Ξανθού Έθνους» Που Εξαφανίστηκε;» Το εν λόγω άρθρο δημοσιεύθηκε από τον δημοσιογράφο στον δικό του διαδικτυακό χώρο (http://mignatiou.com/2018/02/ke-kala-i-amerikani-ine-fili-ton-tourkon-o-igetis-tou-xanthou-ethnous-pou-exafanistike/) και στην συνέχεια αναδημοσιεύθηκε στην ηλεκτρονική σελίδα της Επιτροπής επί των Εθνικών Θεμάτων (http://ethnikathemata.com/και-καλά-οι-αμερικάνοι-είναι-φίλοι-των/) .

Η κεντρική ιδέα του άρθρου είναι σωστή. Ο Ιγνατίου διερωτάται, γιατί όταν προκύπτουν κρίσεις στις σχέσεις μας με την Τουρκία όλοι όσοι υποστηρίζουν την πρόσδεση της χώρας στο γεωπολιτικό άρμα των «εταίρων» της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξαφανίζονται και άπαντες στρέφονται για βοήθεια προς τις Η.Π.Α. Πρόκειται ασφαλώς για μια διαπίστωση που οι «φεντεραλιστές», οι διαπρύσιοι αυτοί τιμητές των «θεσμών», δεν μπορούν να αμφισβητήσουν και συνήθως επιλέγουν να προσπερνούν.


Επίσης, ο Έλληνας δημοσιογράφος επισημαίνει ότι οι Η.Π.Α αντιμετωπίζουν με έναν σχεδόν ανεξήγητο τρόπο τις διαχρονικές προκλήσεις της Τουρκίας, όχι μόνο προς την Ελλάδα αλλά και προς την ίδια την χώρα τους. Όπως γράφει χαρακτηριστικά, «οι Αμερικανοί έχουν, βεβαίως, ένα απέραντο κόμπλεξ με την Τουρκία. Ιδιαίτερα οι γραφειοκράτες. Με άλλους όρους θα μιλούσαμε για ένα έρωτα μέχρι παρεξήγησης. Διότι όλα αυτά που συμβαίνουν και αφορούν την Τουρκία και την Αμερική, είναι εντελώς αδικαιολόγητα. Ο Ταγίπ Ερντογάν τους βρίζει καθημερινά και οι Αμερικανοί του λένε «βρίσε μας και άλλο». Ο πρόεδρος της Τουρκίας προκαλεί παντού. Στη Συρία, στην Κύπρο, στο Αιγαίο, στο Ιράκ, εναντίον του Ισραήλ. Και οι Αμερικανοί τι κάνουν; Μα τίποτα απολύτως. Απειλεί με πόλεμο την Ελλάδα και την Κύπρο. Πάλι δεν τρέχει τίποτα». Αλλά και όσα αποκαλύπτει ο Ιγνατίου για την μειοδοτική στάση της κυβέρνησης του Σημίτη στην κρίση των Ιμίων είναι εξίσου σημαντικά, «όταν ερευνούσαμε την υπόθεση των Ιμίων, δεν περιμέναμε ποτέ ότι θα διαβάζαμε με τα ίδια μας τα μάτια ότι ο τότε υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας χάρισε τη σημαία χωρίς καν να προλάβει να το ζητήσει η Τουρκία. Δέχθηκε τη μετακίνησή της από τα Ίμια πριν ακόμα κατατεθεί το τουρκικό αίτημα στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης. Και το έκανε με τρόπο καθόλου «ανδρικό»: Είπε στον τότε υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Γουόρεν Κρίστοφερ, ότι τη σημαία θα την πάρουν οι άνεμοι, και η επίσημη Ελλάδα δεν θα την αντικαταστήσει. Πολλοί ξεχνούν την πραγματική συμφωνία για τα Ίμια, αν και το σχετικό απόρρητο έγγραφο περιλαμβάνεται στο βιβλίο που γράψαμε με τον Αθανάσιο Έλλις. Οι δύο χώρες συμφώνησαν να φύγουν οι στρατιώτες, οι σημαίες και τα πλοία, και να μην επιστρέψουν ξανά. Αυτή ήταν η συμφωνία. Για χρόνια έμεινε κρυφή. Τα Ίμια επίσημα χαρακτηρίστηκαν γκρίζα περιοχή, που σημαίνει πως δεν ανήκουν σε …κανένα. Έστω και αν είναι ελληνικές βραχονησίδες, έστω και αν όλα τα έγγραφα και οι συμφωνίες αποδεικνύουν την ελληνικότητά τους». Το άρθρο κλείνει με ένα σοβαρό ερωτηματικό, που αφορά την μελλοντική διαχείριση μιας κρίσης στο Αιγαίο, η οποία πιθανόν να περιλαμβάνει κίνδυνο για απώλειες, εκ μέρους μας.

Εκείνο που προσωπικά θεωρώ ασύμβατο με το ύφος του υπόλοιπου άρθρου είναι ο τίτλος του. Σε όλο το άρθρο ο Ιγνατίου αφιερώνει μόλις μια φράση προκειμένου να αναφερθεί σκωπτικά σε όσους αφελώς πιστεύουν ότι με θεοκρατικές ερμηνείες περί «ξανθού γένους» θα κερδίσουν την γεωπολιτική υποστήριξη της Ρωσίας. Ωστόσο, προτιμά να τιτλοφορήσει το άρθρο του, στο οποίο αναφέρονται όλα τα ενδιαφέροντα που παράθεσα παραπάνω, με μια αιχμηρή φράση προς τον ρωσικό παράγοντα και τους εν Ελλάδι υποστηρικτές του.

Για να γίνω ξεκάθαρος, θα δηλώσω ότι στην σκέψη μου επί των θεμάτων της εξωτερικής πολιτικής –και όχι μόνο- είμαι «δραγουμικός». Μπορεί στους υποστηρικτές του δυτικού ορθολογισμού αυτό να φαντάζει «ονειροπόλο και ουτοπικό», ωστόσο θεωρώ ότι η βασική αρχή της πολιτικής σκέψης ενός ανθρώπου δεν μπορεί να είναι ο αφηρημένος ορθός λόγος αλλά το καλό του έθνους του. Σκεπτόμενος κατ’ αυτό τον τρόπο θεωρώ ότι κανένας δεν μπορεί να αποτελεί αδιαπραγμάτευτο σύμμαχο στο πεδίο των διεθνών σχέσεων. Σαφώς και μπορεί να προσδοκεί κανείς μια εγγύτερη σχέση με χώρες που οι κυβερνήσεις τους έχουν ιδεολογική συγγένεια με την δική του. Από εκεί και πέρα, τα πάντα μετρούν και όλα είναι ρευστά. Τίποτε δεν είναι δεδομένο. Συνεπώς, βλέπω τους Αμερικανούς, τους Ρώσους και τους δυτικοευρωπαίους να στέκονται στην ίδια ακριβώς απόσταση απέναντι από την χώρα μου. Αυτή είναι η απαρχή της γεωπολιτικής μου αντίληψης.

Έχοντας αυτό κατά νου εκτιμώ ότι στην επιλογή του Ιγνατίου να δώσει αυτό τον τίτλο στο άρθρο του, μπορούμε να ανιχνεύσουμε κάποιες από τις παθογένειες που ο ίδιος αναζητά. Όποιος διαθέτει μια ικανοποιητική γνώση επί της νεότερης ελληνικής ιστορίας, αντιλαμβάνεται ότι ένα από τα προβλήματα που στιγμάτισαν διαχρονικά τον ελληνικό δημόσιο βίο είναι η ολική πρόσδεση των ελλαδικών ελίτ (πολιτικών, δημοσιογραφικών, οικονομικών κλπ) στα συμφέροντα των ξένων μεγάλων δυνάμεων. Δεν έχει περάσει πολύς ιστορικός χρόνος από την εποχή που μιλούσαμε για «αγγλικά» «ρωσικά» και άλλα κόμματα στην Ελλάδα. Αν υπάρχει, λοιπόν, κάτι που πρέπει να καταπολεμηθεί είναι η τάση να σκέπτονται οι Έλληνες τα συμφέροντα του ελλαδικού κράτους με τον τρόπο που η οπτική ξένων παραγόντων τα έχει αναλύσει.

Στην προκειμένη περίπτωση, ο Ιγνατίου παραθέτει στο άρθρο του, ως επί το πλείστον, πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες για παθογένειες της ελληνικής πολιτικής που έχουν να κάνουν με την υποταγή του εθνικού μας συμφέροντος σε εκείνο της Ε.Ε αλλά και με την άθλια συμπεριφορά παλαιότερων Ελλήνων πολιτικών. Παρόλα αυτά, (εικάζω ότι) επειδή ο αμερικανικός παράγοντας θεωρεί ως μεγάλο του ανταγωνιστή τον ρωσικό, στον τίτλο του άρθρου του ο γνωστός δημοσιογράφος επέλεξε να τοποθετήσει μια φράση με μήνυμα που αφήνει αιχμές προς την ρωσική εξωτερική πολιτκή.

Προεκτείνοντας την γραμμή του σκεπτικού μου θα απαντήσω στο αιωρούμενο ερώτημα «γιατί δεν κάνουμε ως χώρα αυτά που πρέπει, προκειμένου να εκμεταλλευτούμε τις γεωπολιτικές μας δυνατότητες;», ότι για να το κάνουμε, πρέπει οι ελίτ του τόπου να ανήκουν πρωτίστως στην χώρα. Είμαστε σίγουροι ότι αυτό συμβαίνει με τις δικές μας; Δεν νομίζω. Επιπλέον, εκτιμώ πως δεν υπάρχει κανείς που να αγνοεί το γεγονός ότι η γεωπολιτική πρόσδεση με κάποιες χώρες, σηματοδοτεί και την υπαγωγή της ευρύτερης κουλτούρας μας στην επιρροή τους. Καθώς, και ότι η υπαγωγή στην κουλτούρα του αχαλίνωτου δυτικού φιλελευθερισμού έχει απλώσει στην ελληνική κοινωνία αντιλήψεις του τύπου «είμαστε στη δύση, είμαστε στο ΝΑΤΟ και στην Ε.Ε, είμαστε στο μπλοκ των πολιτισμένων χωρών, άρα η πολεμική επιφυλακή, η κοινωνική εγρήγορση και η υπεράσπιση της εθνικής ταυτότητας είναι παρωχημένες αντιλήψεις, που έχουν περάσει στο παρελθόν». Εφόσον μιλάμε για ένα έθνος ανίσχυρο, βουλιαγμένο στον καταναλωτισμό και στον αδιαπραγμάτευτο κοσμοπολιτισμό, που καθημερινά βάλλονται -μέσω των σχημάτων της κυρίαρχης κουλτούρας- τα βασικά στοιχεία της ταυτότητάς του, δεν νομίζω ότι είναι δύσκολο να απαντηθεί γιατί το χαρακτηρίζει η ανικανότητα να υπερασπιστεί τα δίκαιά του.  Όπως, επίσης, νομίζω ότι είναι προφανές πως για όλα τα παραπάνω δεν ευθύνεται ο ρωσικός παράγοντας.


Ασφαλώς και δεν το γράφω αυτό για να υπερασπιστώ τους Ρώσους και τα συμφέροντά τους στην περιοχή. Το γράφω για να υπερασπιστώ την αλήθεια. Και η αλήθεια είναι ότι η Ελλάδα πληρώνει για το ΝΑΤΟ μεγάλα οικονομικά ποσά, που στερεί από την κάλυψη σημαντικών αναγκών της. Για το ΝΑΤΟ που εμφανώς δεν λειτουργεί ως συμμαχία αλλά ως μηχανισμός οργάνωσης των παγκόσμιων στρατιωτικών αποστολών των Η.Π.Α. Για το ΝΑΤΟ, που ο ίδιος ο πρόεδρος Τραμπ, όταν προεκλογικά ζητούσε την στήριξη –όχι της mediακής ή της οικονομικής ελίτ αλλά- των αμερικανικών νοικοκυριών, ομολογούσε ότι πρόκειται για θεσμό που υπηρετεί συμφέροντα διαφορετικά από εκείνα του αμερικανικού λαού. Όταν, λοιπόν, μια χώρα προσφέρει χρήματα και στρατιωτικές ευκολίες σε έναν (υποτιθέμενο) σύμμαχο είναι μάλλον εύλογο να περιμένει μια ανταπόδοση απ' αυτόν κι όχι απ' τον αντίπαλό του.

Όσον αφορά τις διευκολύνσεις στο ζήτημα του χρέους, που αναφέρει ο κύριος Ιγνατίου, μάλλον θα χαμογελάσω αχνά. Γιατί, σαφώς, αν η μεγαλύτερη χώρα του κόσμου ήθελε να προσφέρει αληθινά χείρα βοηθείας, οι μηχανισμοί του κυρίου Σόιμπλε θα είχαν αφήσει εδώ και καιρό ήσυχη την Ελλάδα. Ας δούμε την αλήθεια, λοιπόν. Πίσω από την επιφάνεια της αμερικανικής και των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, υπάρχουν πυρήνες πολιτικής ισχύος με σημαντικούς σχεδιασμούς.

Για όλα αυτά, και κόντρα σε όλα αυτά, εκτιμώ ότι προκειμένου να μιλήσουμε επί της ουσίας για τέτοια ζητήματα, θα πρέπει πρώτα να υπάρξει μια ελληνική "ελίτ αξιών", η οποία θα επικρατήσει στο πολιτικό και το πολιτιστικό πεδίο του τόπου. Μια ελίτ, που στην εξωτερική πολιτική θα έχει τις κεραίες της στραμμένες προς πάσα κατεύθυνση. Και προς τον δυτική και προς τον ρωσική, ενδεχομένως και προς αναδυόμενους άξονες της μέσης ανατολής. Όταν αυτό επιτευχθεί, τότε θα μπορέσουμε να δούμε ποια θα είναι κατάλληλη ισορροπία ανά εποχή. 

Προς το παρόν, «όσοι ζωντανοί» ενδιαφέρονται για το καλό του ελληνισμού, πρέπει να εργαστούν στο εσωτερικό προκειμένου να συγκροτηθεί αυτή η ζητούμενη "ελίτ αξιών". Μέχρι να το πετύχουμε, δυστυχώς, η χώρα θα βρίσκεται έρμαιο στις ορέξεις  των πολιτικών της και των δυτικών «εταίρων» της. Τα αποτελέσματα αυτής της μονομέρειας τα βλέπουμε καθημερινά. Αποχαυνωμένη κοινωνία, πολυπολιτισμική παρακμή, γκρίζες ζώνες στο Αιγαίο, μνημόνια, τηλεοπτικό lifestyle, «ευελιξία» στη χρήση της λέξης Μακεδονία από τα Σκόπια…και έπονται άλλα. 

Εικόνες 1 και 2 του Κώστα Νικέλλη

Η Αθηναϊκή Αποκριά

                                                             του Γιάννη Καιροφύλλα

Ο ιστορικός Δημ. Γατόπουλος στο βιβλίο του «Η ιστορία της Αθηναϊκής κοινωνίας» γράφει, ότι τα τοπικά εορταστικά έθιμα της Αθήνας, από την εποχή της Τουρκοκρατίας, διατηρήθηκαν και τροποποιήθηκαν κατά τα χρόνια της Οθωνικής βασιλείας, οπότε και άρχισε, σιγά-σιγά η εισαγωγή και συνανάμιξη των διαφόρων ευρωπαϊκών εθίμων με τα τοπικά έθιμα. […] στα πρώτα χρόνια του Όθωνα, διασκέδαζαν με τις πατροπαράδοτες συνήθειές τους, δηλαδή τις πρόχειρες μεταμφιέσεις αντρών και γυναικών, τις εύθυμες επισκέψεις στα φιλικά σπίτια και τις οικογενειακές χορευτικές συγκεντρώσεις.


Το πανηγύρι της Αποκριάς το ζούσε όλο και πιο έντονα, όσο περνούσαν τα χρόνια, η συνοικία της λάκας που ήταν και η πιο πυκνοκατοικημένη περιοχή, αφού η πόλη ανοικοδομήθηκε γύρω και κάτω απ την Ακρόπολη. Εκεί οι Αθηναίοι, άλλοι μασκαρεμένοι και άλλοι όχι, γύριζαν στους δρόμους και πετούσαν στα παράθυρα και στους εξώστες που ήταν γεμάτοι θηλυκόκοσμο, φασόλια, ρύζι, καλαμπόκι, κουκιά κι άλλα όσπρια, όπως όριζε το έθιμο.


Εκείνα τα χρόνια δεν είχαν καθιερωθεί ακόμη ο χαρτοπόλεμος και οι πολύχρωμες κορδέλες, οι «σερπαντίνες». Τα έθιμα της Αποκριάς ήταν διαφορετικά και οι μασκαράδες συνήθιζαν να πετάνε στα παιδιά, που παρακολουθούσαν την παρέλαση των μεταμφιεσμένων τις Κυριακές, ζαχαρωτά γεμάτα πιπέρι για να τα τρώνε, να καίγονται και με τους μορφασμούς τους να προκαλούν περισσότερη ευθυμία και περισσότερα γέλια. Ο Μπάμπης Άννινος στο βιβλίο του «Αι Αθήναι του 1850» […] σημειώνει ότι η αριστοκρατία στην Αθήνα είχε τις «εσπερίδες» της ιδίως στους ακμάζοντας ακόμη Φαναριώτικους οίκους, όπου επικρατούσε η πατροπαράδοτη ευγένεια […]

Έτσι κύλησαν πολλές δεκαετίες και η Αποκριά γιορταζόταν στην Αθήνα χωρίς καμιά ιδιαίτερη οργάνωση, αλλά με χορούς και παρελάσεις που στην περίοδο της Μπελ Επόκ έγιναν πιο συστηματικές. Αναφέρεται, μάλιστα, από πολλούς ιστορικούς, ότι οι Απόκριες της Παλιάς Αθήνας, αν εξαιρέσουμε τις Απόκριες του 1887, οι οποίες εγκαινιάζουν μια νέα αποκριάτικη περίοδο, μοιάζουν μεταξύ τους σαν δυο σταγόνες νερό.

Σε περιγραφή του ιστορικού Α. Φούφα για την Αποκριά του 1886 δίδεται μια ζωντανή εικόνα των δρόμων στους οποίους οι Αθηναίοι γλέντησαν με τις ομπρέλες στο χέρι, γιατί τις δυο τελευταίες Κυριακές «ο καιρός συνώμοσεν ο άθλιος εναντίον της αποκριάτικης  ευθυμίας». […]

Η οδός Σταδίου, από την Ομόνοια μέχρι το Σύνταγμα, κατακλύζεται από μασκαράδες εκείνη την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς του 1886. Οι πεζοί προσωπιδοφόροι παρελαύνουν κρατούντες στα  χέρια τους τις μισοξεσκισμένες ομπρέλες τους και πάνω σε άμαξες θεάθηκαν πάλι τα στερεότυπα ντόμινα, οι τεράστιες κεφαλές από χαρτόνι και οι άλλες αποκριάτικες μεταμφιέσεις. Στην πλατεία Συντάγματος –κατά την περιγραφή πάντα του Φούφα- κόσμος πολύς συγκεντρωμένος περί την εξέδρα της μουσικής ακούει με πολλή προσοχή έναν ρήτορα. Δεν πρόκειται για υπαίθριο ρήτορα αλλά για αποκριάτικο ποιητή, που τσιμπολογάει πενταροδεκάρες απαγγέλλοντας έξυπνους στίχους και σκαρώνοντας εύστοχες ομοιοκαταληξίες. […]

Μέσα στο πλήθος των προσωπιδοφόρων εμφανιζόταν και η πατριωτική αλληγορία. Ένα δίτροχο στολισμένο με εικόνες, που παρίσταναν τον Μάρκο Μπότσαρη και τομ Αρκάδιο. Αρειμάνιος φουστανελλοφόρος, υποδυόμενος το πρόσωπο του Γέρο Δήμου, απήγγειλε πατριωτικό ποίημα, υπενθυμίζοντας στα πλήθη το προς την πατρίδα καθήκον τους. […]

Η έφιππη χωροφυλακή για να τηρήσει την τάξη παρήλαυνε κι αυτή δια της οδού Σταδίου συναγελαζόμενη, όπως λέει ο Α. Φούφας, μετά μασκαράδων, γεγονός που προκάλεσε την επομένη άγρια επίθεση του αντιπολιτευόμενου τύπου.[…]


Άλλες αποκριάτικες συνήθειες είχαν αρχίσει να επικρατούν από τότε και τα ρόπαλα ή το γαϊτανάκι διασκέδαζαν τους Αθηναίους και τις Αθηναίες, ενώ η γκαμήλα, που χαρακτηριζόταν ως το «αίσχος του πολιτισμού», συγκέντρωνε πλήθη θεατών, έχουσα ως τιμητική συνοδεία τα σμήνη των ενθουσιώντων γαβριάδων, που ανιδιοτελώς ανελάμβαναν να προαναγγείλουν την εμφάνισή της στις συνοικίες της Αθήνας […]

Ο καμηλιέρης ήταν ο πιο δημοφιλής τύπος της Αποκριάς στους κύκλους των γαβριάδων, διότι τους έδινε την ευκαιρία να ασκήσουν το φωνητικό τους ταλέντο και να εκδηλώσουν όλες τις αρετές τους. Άλλωστε και η γκαμήλα ενέπνεε κάποιον μυστηριώδη και αόριστο φόβο και στο ανοιγόκλεισμα του τερατώδους στόματός της ανατρίχιαζαν κι αυτοί ακόμη οι ψυχραιμότεροι των ρακένδυτων θαυμαστών της.

Ένα ενδιαφέρον στοιχείο για την γκαμήλα αναφέρει ο συγγραφέας Κώστας Δημητριάδης στο βιβλίο του «Σαν Αθήνα την Παλιά», όπου γράφει για κάποιον διάσημο Πετραλωνίτη, τον Βαγγελάρα, που υπήρξε θεατρώνης παντομίμας και ηθοποιός και του οποίοι η πιο μεγάλη δημιουργία ήταν η αποκριάτικη γκαμήλα της Αθήνας. Την έφτιαξε σε μια μάντρα της γειτονιάς, με λίγα σανίδια, λίγα κουρέλια, μια προβιά και μια μασέλα αλόγου. Δεν ήταν εύκολο πράγμα να σκαρώσεις –λέει ο Δημητριάδης- ένα πελώριο τετράποδο και να το κάνεις να περπατά σα ζωντανό, να χορεύει, να κάθεται, να δαγκάνει, ν’ αρπάει πορτοκάλι, κουλούρι..καπέλο!

Ένα μήνα ολόκληρο ο δαιμόνιος Βαγγελάρας παιδευόταν να δασκαλεύει τα τσιράκια του –που θάμπαιναν κάτω απ’ την γκαμήλα και θα τη ζωντάνευαν- πώς να κάνουν τα τσαλίμια της. Και η επιτυχία του εκείνη πέρασε στην ιστορία της Παλιάς Αθήνας. Κάποτε ο φουκαράς ο Βαγγελάρας πέθανε πάνω στα καρναβάλια. Τον είχε φάει το «ποτήρι» και όλη η γειτονιά τον έκλαψε. […]


Το 1887 ιδρύεται το πρώτοι Αποκριάτικο Κομιτάτο στην Αθήνα. Σκοπός του να δώσει ένα ευρωπαϊκό χρώμα στην αποκριά […] Στα μέσα Ιανουαρίου του 1887 στο Δημαρχείο της Αθήνας συγκεντρώθηκαν λόγιοι και δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες και διανοούμενοι, αντιπρόσωποι σωματείων, βιομήχανοι και άλλοι Αθηναίοι για να θέσουν τις βάσεις του πρώτου Αποκριάτικου Κομιτάτου, κατά μίμηση των Κομιτάτων της Ευρώπης. […]

Καθορίστηκαν αμοιβές και βραβεία για τις πιο επιτυχημένες μεταμφιέσεις και αλληγορικές παραστάσεις, τις οποίες θα εμφάνιζαν τις δυο τελευταίες Κυριακές της Αποκριάς και εξέλεξαν επιτροπή Ελλανοδικών, σύμφωνα προς την κρίση της οποίας θα γινόταν η απονομή των βραβείων. […]

Φαίνεται ότι η άμιλλα είχε θαυματουργήσει και οι Αθηναίοι με τις Αθηναίες είδαν ό,τι δεν είχαν δει μέχρι εκείνη την ημέρα. Στους δρόμους, τις πλατείες, τα παράθυρα, τους εξώστες των ξενοδοχείων στριμώχτηκαν χιλιάδες άτομα για να δουν τα «καινοφανή θεάματα». Γι’ αυτό και χρειάστηκε το «Κομιτάτο» να εργαστεί με ζήλο και να ρυθμίσει όσο γίνεται καλύτερα την κάθε λεπτομέρεια.[…]

Λίγο μετά το μεσημέρι άρχισε η παρέλαση στους αθηναϊκούς δρόμους πεζών εποχούμενων, έφιππων μεταμφιεσμένων και μη. Ο συνωστισμός και η κίνηση μεγάλωνε όσο προχωρούσε κανείς στο επί της οδού Ερμού ξενοδοχείο της «Γενεύης», όπου είχε στήσει το Κομιτάτο την έδρα του […]


Στην αποκριάτικη παρέλαση έδωσαν το χέρι η κλασική αρχαιότητα και οι νεότεροι χρόνοι, η σάτιρα και το ειδύλλιο, η ελαφρά ποίηση και η τραγωδία, ο πατριωτισμός και η διακωμώδηση ιερών και οσίων, το προπατορικό αμάρτημα και η νίκη των Ιταλών στο Ρας-Αλούλα, ο κήπος του Παραδείσου και ο  θρίαμβος των Αβησσυνών, ο Αλκιβιάδης και ο Σωκράτης, ο Προμηθεύς και ο Αισχύλος, οι νεκροί και οι ζώντες, οι αρχάγγελοι και οι δαίμονες, οι σκελετοί και τα πτώματα. […]

Το πρώτο βραβείο απονεμήθηκε στο άρμα του Ιταλού Ρόσι που παρίστανε την πρόοδο του πολιτισμού επί της γης. Το δεύτερο βραβείο πήρε η συμβολική παράσταση του «Αποκλεισμού» με πλοία που ήταν..φορτωμένα πάνω σε γαϊδούρια. Το τρίτο βραβείο κέρδισε η αλληγορική απεικόνιση της Ελλάδας με σκελετούς. Μεγάλη επιτυχία είχε και η πομπή των μεταμφιεσμένων που απεικόνιζαν τον χωριάτικο γάμο. […]

Εκείνο επίσης που έκανε εντύπωση ήταν τα μακάβρια θέματα που οφείλονταν στη ζοφερή φαντασία εκείνων που παρίσταναν κηδείες, πτώματα, ψυχορραγούντες, αγγέλους και δαίμονες μουντζουρωμένους και με κέρατα βοδιού, διαφιλονικούντας την ψυχήν του μακαρίτη!

Το γλέντι εκείνης της τελευταίας Κυριακής της Αποκριάς του 1887 συνεχίστηκε μέχρι τις πρωϊνές ώρες. Στις συνοικίες καίγονταν σωροί ρητίνης και η αντανάκλαση των λάμψεων έδινε φαντασμαγορική όψη στην πόλη. Ομάδες μασκαράδων άλλοι με τούμπανα, άλλοι με έγχορδα όργανα και άλλοι με κλαρίνα διέσχιζαν τους δρόμους της Αθήνας «εν αδιαπτώτω ευθυμία μέχρι της ώρας που η ροδοδάκτυλη Ηώς εχρύσωσε το κλεινόν Άστυ με το πρωϊνόν της φέγγος..»


Γιάννης Καιροφύλλας, Η Αθηναϊκή Αποκριά, Φιλιππότης, Αθήνα,1990, σελίδες 16 έως 29.

                                      
                                                   Σχόλιο Συντακτικής Ομάδας

Διδακτικό, ψυχαγωγικό, νοσταλγικά όμορφο όπως οι καλές αναπολήσεις, το παραπάνω απόσπασμα από το βιβλίο του αθηναιογράφου Γιάννη Καιροφύλλα, προσφέρεται για πλούσιο σχολιασμό. Δεν θα προβούμε, όμως, σε αυτόν, για να μην χάσουμε την συναισθηματική μαγεία της ατμόσφαιράς του. Θα αρκεστούμε μόνο να σημειώσουμε την μεγάλη διαφορά στην ένταση της λαϊκής ζωτικότητας που καταγράφεται από τα χρόνια «της παλιάς Αθήνας», σε εκείνα της μεταμοντέρνας πρωτεύουσας των καιρών μας.

Λαός χωρίς ορμή προϋποθέτει ένα έθνος χωρίς μέλλον. Ας ελπίσουμε ότι, με κάποιον τρόπο, οι μικροί πυρήνες που εργαζόμαστε για το καλό αυτού του τόπου, θα καταφέρουμε να αναστρέψουμε τη δυσοίωνη τούτη προοπτική. Ασφαλώς, στη φαρέτρα μας θα υπάρχουν, διαθέσιμα ως πολιτιστικά βέλη, τα έθιμα των λαϊκών μας παραδόσεων, καθώς επίσης και όλες οι μορφές πολιτισμού που διαλέγονται με την βαθύτερη ουσία της ψυχής του ελληνικού έθνους. 

Εικόνα 2: Φωτογραφικό τεκμήριο δημοσιευμένο στο περιοδικό «ΕΛΛΑΣ» όπου απεικονίζεται το έθιμο της Γκαμήλας σε γειτονιά των Αθηνών το 1908.
Εικόνα 3: Καρναβάλι στην Ομόνοια δεκαετία του 1930.
Εικόνα 4: Καρναβαλιστές στην Πλάκα, στα μέσα 20ου αιώνα.
Εικόνα 5: Η γνωστή αποκριάτικη σάτιρα του Π. Θεοδοσίου που παρουσίαζε το Πανεπιστήμιο ως φούρνο και τους φοιτητές από τη μία να μπαίνουν τούβλα και από την άλλη να βγαίνουν κούτσουρα. Ο Θεοδοσίου υπήρξε κεντρική φιγούρα των αθηναϊκών, λαϊκών, αποκριάτικων εορτασμών στις αρχές του 20ου αιώνα. Έζησε στα Πετράλωνα και εξέδιδε την εφημερίδα «Ο Μικρός Ρωμηός». Η Το εν λόγω έντυπο αναβίωσε υπό νέα διεύθυνση πριν λίγα χρόνια. Δείτε εδώ την ηλεκτρονική του εκδοχή  mikros-romios.gr

Ανακοίνωση της Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ για το κατέβασμα πίνακα του προραφαηλίτη John William Waterhouse από γκαλερί της Αγγλίας, για λόγους "πολιτικής ορθότητας"

Κατέβασαν τον πίνακα «Ο Ύλας και οι Νύμφες», που βασίζεται θεματικά στην ιστορία του Ιάσονα και των Αργοναυτών, του ρομαντικού προραφαηλίτη John William Waterhouse από την γκαλερί του Μάντσεστερ. Ο λόγος ήταν οι παραδοσιοκρατικοί -και υποτιθέμενα φαλλοκρατικοί- συμβολισμοί του πίνακα στην πρόσληψη της γυναικείας υπόστασης.

Ασφαλώς, οι εξουσιαστικοί μηχανισμοί του (μετα)μοντέρνου διεθνιστικού φιλελευθερισμού επιχειρούν καθημερινά να ξηλώσουν τα τελευταία ίχνη των παραδοσιακών αντιλήψεων στον δυτικό κόσμο. Πλέον, όμως, πατούν με την μεταμοντέρνα τους βαρβαρότητα και σε πεδία που μέχρι πρότινος προσέγγιζαν προσεκτικά. Ο χώρος των τεχνών ήταν ένας από αυτούς.

Τον τελευταίο καιρό, αρχής γενομένης από την χολυγουντιανή και ενορχηστρωμένη φιλελεύθερη προπαγάνδα που πέρασε κάτω απ' τον μανδύα του φεμινισμού στο θέμα της ερμηνείας του τι είναι τελικά η σεξουαλική παρενόχληση, είναι προφανής η απόπειρα του εξουσιαστικού συστήματος να μολύνει εξολοκλήρου το πεδίο του ευρωπαϊκού πολιτισμού με τον ιό της μεταμοντέρνας του αθλιότητας. Πλέον, με το να κατεβάσει τον πίνακα του προραφαηλίτη καλλιτέχνη από την γκαλερί του Μάντσεστερ για λόγους "πολιτικής ορθότητας" αποκαλύπτει τις μελλοντικές του προθέσεις.


Αποκαλύπτεται όμως και πόσο σημαντική είναι η παρουσία και η δράση της Φοιτητικής Λέσχης Φανταστικής Λογοτεχνίας, ως συλλογικότητας που υπερασπίζεται την ρομαντική παραδοσιοκρατική κοσμοθέαση στο πολιτισμικό πεδίο. Εδώ και δέκα χρόνια, μέσω των εντύπων και των εκπομπών της, η Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ οικοδομεί ένα φρούριο πολιτισμικής αντίστασης στον κόσμο της Νεωτερικότητας και στην εξουσία του διεθνιστικού φιλελευθερισμού. Σε αυτή την προσπάθεια είναι ζωτικής σημασίας η στήριξη όσων συμφωνούν με τους προσανατολισμούς της λέσχης μας.


Φίλοι αναγνώστες, στηρίξτε έμπρακτα την προσπάθειά μας ή τουλάχιστον γίνετε ενεργοί κοινωνικά μόνοι σας σε άλλες σοβαρές συλλογικότητες. Αν δεν το κάνετε, και αρκεστείτε να κάθεστε στον υπολογιστή για να ακούτε καλή μουσική και να διαβάσετε κάποια κείμενα, πολύ σύντομα θα δείτε την κατάρρευση όχι μόνο της πατρίδας μας αλλά και των τελευταίων ιχνών του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Επιτέλους, κινηθείτε. Ο εχθρός είναι μπροστά στα μάτια μας. Εισβάλει ακόμη και στον μικρόκοσμο της καθημερινότητάς μας.

Αποτίμηση του συλλαλητηρίου για το μακεδονικό, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα

                                                            του Σταμάτη Μαμούτου

Το βράδυ του Σαββάτου μίλησα στο τηλέφωνο με έναν φίλο που συμμετείχε σε οργανωτική ομάδα του χθεσινού συλλαλητηρίου. Αν και η συζήτηση αφορούσε, κατά κύριο λόγο, ορισμένες παρατηρήσεις μου σχετικά με την οργάνωση της περιφρούρησης, δεν παραλείψαμε να ανταλλάξουμε και κάποια σύντομα σχόλια για τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις.

«Ξημερώνει μεγάλη μέρα. Αναλόγως του κόσμου που θα συγκεντρωθεί, από αύριο και μετά θα κριθούν πολλά», μου είπε.

Από την άλλη, μολονότι το δίκτυο πληροφόρησης του φίλου μου είναι μεγαλύτερο απ’ το δικό μου, εγώ προτίμησα να είμαι πιο επιφυλακτικός. Και τούτο όχι επειδή είχα αμφιβολίες για την επιτυχία του συλλαλητηρίου. Η επιφύλαξή μου είχε να κάνει με το κατά πόσο μπορούν οι αντιδράσεις του ελληνικού λαού να αλλάξουν τη ροή γεωπολιτικών ζητημάτων στα οποία εμπλέκονται δυνάμεις με την ισχύ των Η.Π.Α και της Ε.Ε.


Εκτίμησή μου είναι ότι, όπως δείχνουν να εξελίσσονται τα πράγματα, η επίτευξη μιας λύσης του ζητήματος που να είναι ιστορικά δίκαιη και να ανταποκρίνεται στα θέλω του ελληνικού λαού, φαντάζει δύσκολη. Οι λόγοι που με κάνουν να καταλήγω σ’ αυτό το συμπέρασμα είναι οι εξής. Πρώτον, πολλοί ισχυροί γεωπολιτικοί παίχτες έχουν προετοιμάσει την εκκόλαψη αυτού του ζητήματος ήδη από τα μισά του περασμένου αιώνα και τώρα δοκιμάζουν για μια ακόμη φορά να συλλέξουν τους καρπούς της μακροχρόνιας δουλειάς τους. Δεύτερον, η αμφισβήτηση της ελληνικότητας της Μακεδονίας (αλλά και της βυζαντινής εποχής) είναι θεμελιώδες στοιχείο της αντίληψης των πραγμάτων του δυτικού φιλελευθερισμού (γι αυτό το θέμα θα υπάρξει σχετικό άρθρο σε μελλοντική έκδοση της λέσχης μας), καθώς επίσης και δεδομένο που έχει χρησιμοποιηθεί γεωπολιτικά κατά το παρελθόν από σλαβικές δυνάμεις. Τρίτον, οι πολιτικές, οι οικονομικές και οι δημοσιογραφικές ελίτ της χώρας μας αποτελούν, από τον 19ο αιώνα μέχρι και τις ημέρες μας, υπαλληλικά όργανα των πρεσβειών ισχυρών κρατών. Έχοντας, λοιπόν, όλα αυτά κατά νου συμπεραίνω ότι το πλαίσιο δυνατοτήτων είναι πολύ στενό για τον ελληνικό παράγοντα. 


Στη συνομιλία που είχα με τον φίλο, ο οποίος συμμετείχε οργανωτικά στο συλλαλητήριο, ανέπτυξα συνοπτικά τις παραπάνω σκέψεις μου. Ωστόσο, φρόντισα να του διευκρινίσω ότι ακόμη κι αν ο αγώνας φαίνεται μάταιος όσον αφορά την διπλωματική έκβαση των πραγμάτων, οφείλουμε να τον δώσουμε με την μεγαλύτερη δυνατή ένταση. Και τούτο, όχι μόνο γιατί θέλω να απολαύσω την εκδήλωση των βαθύτερων γνωρισμάτων της ρομαντικής μου κοσμοαντίληψης αλλά, επειδή πιστεύω ότι είναι εφικτό, μέσα από τον αγώνα αυτό, να προκύψουν οφέλη για την ελληνική κοινωνία.

Πριν περάσω στις προοπτικές που ανοίγονται στο εν Ελλάδι πολιτικό σκηνικό, θέλω να σταθώ αρχικά στο χθεσινό συλλαλητήριο. Το πρώτο σχόλιο που θα κάνω αφορά την Ελληνική Αστυνομία. Η ηγεσία της οποίας φροντίζει πλέον απροκάλυπτα να πείθει ακόμη και τους τελευταίους συντηρητικούς καλοπροαίρετους υποστηρικτές της, πως η αποστολή του εν λόγω σώματος δεν είναι η διατήρηση της δημόσιας τάξης αλλά η διατήρηση της κυριαρχίας των γεωπολιτικών και οικονομικών κατακτητών της χώρας μας. Η χθεσινή ανακοίνωση για τον αριθμό των συμμετεχόντων, όπως κι εκείνη για τους συμμετέχοντες του συλλαλητηρίου της Θεσσαλονίκης, αποτελούν δυο ακόμη σελίδες ντροπής για το ένστολο αυτό σώμα. Και το γράφω αυτό με θλίψη, έχοντας υπόψη την παράδοση της αστυνομικής και στρατιωτικής οικογένειάς μου. 


Προσωπικά, θα καταλήξω σε ένα συμπέρασμα, όσον αφορά τον όγκο των συμμετεχόντων στο χθεσινό συλλαλητήριο, βάσει των όσων μπόρεσα να δω. Θα περιγράψω, δηλαδή, την προσέλευση στις οδούς που ήμουν και θα συγκρίνω τον κόσμο με αυτόν παλαιότερων διαδηλώσεων, έχοντας πάντα την βοήθεια των φωτογραφιών που τράβηξα.

Λίγα λεπτά πριν την προγραμματισμένη έναρξη των ομιλιών, περπατώντας από το Κουκάκι προς την πλατεία Συντάγματος, βρισκόμουν στο ύψος των στύλων του Ολυμπίου Διός. Εκεί υπήρχαν οι πρώτες συμπαγείς ομάδες των διαδηλωτών, από τις οποίες χρειαζόταν να περάσω ανάμεσα για να προχωρήσω. Θα πρέπει να σημειώσω ότι από το βάθος της Λεωφόρου Συγγρού συνέχιζε να ανεβαίνει πλήθος κόσμου.


Λίγο αργότερα βρισκόμουν στο ύψος του Ζαππείου. Από το σημείο εκείνο και πέρα, η πρόσβαση προς την Βουλή γινόταν σχεδόν αδύνατη. Έτσι, κατέβηκα στην οδό Φιλελλήνων. Ο όγκος των διαδηλωτών ήταν συμπαγής μέχρι την ρωσική εκκλησία ενώ από εκεί και πίσω άρχιζε να αραιώνει.


Προχώρησα προς τα κάτω, με σκοπό να φτάσω στην πλατεία Συντάγματος για να συναντήσω κάποια από τα παιδιά της Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ. Αυτό κατέστη αδύνατο στην αρχή της οδού Φιλελλήνων. Στο σημείο εκείνο η πυκνότητα του κόσμου απέκλειε οποιαδήποτε περαιτέρω προώθηση.


Παρόμοια προσέλευση, στα ίδια περίπου σημεία των Αθηνών, είχα καταγράψει στην συγκέντρωση ενάντια στα μνημονιακά μέτρα της κυβέρνησης Παπαδήμου, η οποία είχε πραγματοποιηθεί τον χειμώνα του 2012. Έπειτα από κάποιες συζητήσεις που είχα κάνει τότε, θυμάμαι πως κατέληξα στο συμπέρασμα ότι ο κόσμος της επεισοδιακής εκείνης διαδήλωσης ήταν ελαφρώς λιγότερος από μισό εκατομμύριο. Δεν μπορώ να αντιστοιχίσω πλήρως το χθεσινό συλλαλητήριο με εκείνη τη διαδήλωση γιατί οι δρόμοι στους οποίους απλώθηκαν οι διαδηλωτές ήταν διαφορετικοί. Χθες, για παράδειγμα, η γραμμή των διαδηλωτών προεκτάθηκε από τα λουλουδάδικα της Βουλής μέχρι το Χίλτον ενώ υπήρχαν μάζες συγκεντρωμένων στη Σταδίου και στους δρόμους που κατεβαίνουν από το Σύνταγμα στο Μοναστηράκι. Αντίθετα, στη συγκέντρωση του 2012 υπήρχε κόσμος στις οδούς Πανεπιστημίου και Σταδίου. Πάντως, μολονότι η αντιστοίχιση με την παλαιότερη διαδήλωση δεν είναι εύκολη, το γεγονός ότι στους ίδιους περίπου δρόμους συνάντησα παρόμοια πυκνότητα διαδηλωτών, καθώς και το ότι οι δρόμοι στους οποίους απλώθηκε το χθεσινό συλλαλητήριο ήταν περισσότεροι, θεωρώ ότι μπορούν να με οδηγήσουν με ασφάλεια στο συμπέρασμα ότι ο αριθμός των χθεσινών διαδηλωτών ήταν μάλλον μεγαλύτερος από εκείνων του 2012. Πράγμα που σημαίνει ότι για μια ακόμη φορά οι ανακοινώσεις της αστυνομίας, στις οποίες βασίστηκαν κυβερνητικά στελέχη προκειμένου να προβούν σε απαράδεκτες και προκλητικές δηλώσεις, ήταν σκοπίμως παραπλανητικές.


Ωστόσο, τα ευτράπελα της όλης περίπτωσης δεν σταματούν εδώ. Είναι προφανές ότι ο πανικός της κυβέρνησης είναι τέτοιος ώστε όχι μόνο μετατρέπει απροκάλυπτα την αστυνομία σε κομματικό μηχανισμό αλλά και αδυνατεί να συμμαζέψει την αλητεία επιφανών στελεχών της. Δεν θα σταθώ σε γκροτέσκους πολιτικάντηδες τύπου Βερναρδάκη, οι οποίοι δυσκολεύονται να αντιληφθούν τη διαφορά ανάμεσα στην συμπεριφορά που συνεπάγεται το υπουργικό αξίωμα με εκείνη ενός ρεφορμιστή προβοκάτορα μικρού βεληνεκούς. Θα υπογραμμίσω, όμως, το δυσάρεστο γεγονός της προσχώρησης και του υπουργού εξωτερικών στην υιοθέτηση παρόμοιων απαράδεκτων συμπεριφορών.


 Από εκεί και πέρα, όπως είχαμε υποθέσει στο ιστολόγιο της λέσχης μας πριν λίγες ημέρες, άνθρωποι του παλαιού κατεστημένου, με πρώτο όλων τον αισχρότερο των εν Ελλάδι πρωθυπουργών Αντώνη Σαμαρά, δοκίμασαν να πλευρίσουν το συλλαλητήριο. Με καλοστημένες σύντομες εμφανίσεις σε σημεία περικυκλωμένα από ολιγάριθμους ψηφοφόρους τους και όντας σε συνεννόηση με ιδιωτικούς τηλεοπτικούς σταθμούς, προσπάθησαν να προβάλουν την παρουσία τους. Ευτυχώς, απ’ ότι ενημερώθηκα, μόλις έγιναν αντιληπτοί, μεγάλες ομάδες διαδηλωτών άρχισαν να τους γιουχάρουν. Προσωπικά, θεωρώ ότι δεν θα ήταν λάθος αν η κατακραυγή γινόταν τόσο ισχυρή ώστε να τους αναγκάσει να χωθούν στις τρύπες τους ακόμη συντομότερα απ’ ότι το έκαναν.


Κλείνοντας, θα σταθώ στις προοπτικές που οι δυο αυτές παλλαϊκές κινητοποιήσεις μπορούν να ανοίξουν στο πολιτικό τοπίο του τόπου. Αναμφίβολα, αυτό που γίνεται προφανές είναι πως όσοι ενεπλάκησαν στις οργανώσεις των δυο συλλαλητηρίων έκαναν εξαιρετική δουλειά. Μολονότι διαφωνώ με τις επιλογές ορισμένων ομιλητών, οφείλουμε άπαντες να αναγνωρίσουμε πως πραγματοποιήθηκαν δυο συγκεντρώσεις, πρωτόγνωρης μαζικότητας για τα τελευταία έξι χρόνια, οι οποίες κύλησαν σε γενικές γραμμές ομαλά, δίνοντας ένα ηχηρό μήνυμα στην πολιτική ελίτ από την λαϊκή βάση. Συνεπώς, μέσω των συλλαλητηρίων, εμφανίζεται στο πολιτικό σκηνικό του τόπου μια ομάδα ανθρώπων που διαθέτει εξαιρετικά οργανωτικά χαρίσματα. Θα ήθελα, λοιπόν, να τους συμβουλεύσω να συνεχίσουν τη δράση τους έτσι όπως γνωρίζω ότι έχουν σχεδιάσει και να μην δελεαστούν από τις σειρήνες του κομματισμού. Ο τόπος έχει ανάγκη από λαϊκές, συλλογικές δομές κι από την συνεργασία ικανών ανθρώπων. Όλα αυτά μπορούν να γίνουν, σε ένα πρώτο στάδιο τουλάχιστον, και πέρα από τα κόμματα.

Ένα ακόμη στοιχείο που επανέφεραν στο προσκήνιο τα συλλαλητήρια, στοιχείο που ήταν ορατό και στις διαδηλώσεις των Αγανακτισμένων του 2012, είναι ότι εφόσον υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες η συνεργασία επιμέρους κοινωνικών ομάδων μπορεί να αποδώσει καρπούς προς όφελος του έθνους. Στο πεζοδρόμιο αυτό έγινε ορατό, καθώς στις δυο περιπτώσεις εκφράστηκαν αιτήματα της κοινωνικής βάσης χωρίς κουκουλοφόροι και μίσθαρνοι εργατοπατέρες να στρεβλώνουν το νόημα των συγκεντρώσεων. Θεωρώ ότι θα ήταν ευτύχημα αν αυτή η συνεργασία περνούσε και στο πεδίο της ιδεολογίας. Αν αναδύονταν, δηλαδή, ένα ρεύμα από ανθρώπους που με άξονα τον πατριωτισμό θα εργάζονταν προκειμένου να δημιουργηθεί ένα νέο πλέγμα εντύπων, εφημερίδων και εκπομπών, μέσω του οποίου θα έβρισκαν πρόσβαση στην επιφάνεια του κοινωνικού διαλόγου τα αιτήματα της λαϊκής βάσης, που η σημερινή διαβρωμένη mediακή ελίτ αποσιωπά. Ασφαλώς κι αναγνωρίζω ότι οι ιδεολογικές διαφορές θα συνεχίσουν να υπάρχουν. Ωστόσο, όπως στις διαδηλώσεις, προκειμένου να επιτευχθεί ο εθνικός στόχος, ένα πλήθος ετερόκλητων ιδεολογικά ανθρώπων μετατρέπεται σε συλλογικό σώμα, έτσι και στο δυνητικό ξεδίπλωμα ενός τέτοιου ρεύματος που θα εργαζόταν στο πεδίο της ιδεολογίας και του πολιτισμού, οι αριστεροί πατριώτες, οι καλοπροαίρετοι συντηρητικοί και οι (μη ακροδεξιοί) ρομαντικοί εθνικιστές θα μπορούσαμε να αναδείξουμε τα λαϊκά αιτήματα, διατηρώντας τις επιμέρους διαφορές αλλά αναγνωρίζοντας ως σημείο αναφοράς μια κοινή βάση. Μια βάση που θα μας έκανε αλληλέγγυους και κοινωνούς ενός συλλογικού αγώνα.

Κοντολογίς, ακόμη κι αν στο επίπεδο της γεωπολιτικής οι συνθήκες δεν είναι ευνοϊκές, στο κοινωνικό πεδίο αυτά τα συλλαλητήρια μας δίνουν μετά το 2011 άλλη μια μεγάλη ευκαιρία, προκειμένου να εργαστούμε ώστε να οικοδομηθεί σταδιακά στο εσωτερικό της χώρας μας ένα πρώτο στάδιο της εθνικής της ανεξαρτησίας. 

Εικόνες 1,2,3: Από την αφισοκόλληση της Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ, που προηγήθηκε τις προηγούμενες μέρες
Εικόνες 4,5,6,7,8,9: Από το χθεσινό συλλαλητήριο